«هیپنوتیزم در درمان چیست؟ بررسی علمی، کاربردها و باورهای نادرست»
هیپنوتراپی یکی از روشهای درمانی مکمل در روانشناسی است که در کنار سایر درمانهای مبتنی بر شواهد، در برخی شرایط و با تشخیص متخصص میتواند به فرایند درمان کمک کند. در این مقاله با مفهوم هیپنوتیزم، کاربردها، محدودیتها و برخی باورهای نادرست درباره آن آشنا میشویم.
تاریخچه هیپنوتیزم و ورود آن به رواندرمانی
هیپنوتیزم سابقهای طولانی دارد، اما مطالعه آن بهعنوان یک پدیده پزشکی و روانشناختی در قرن نوزدهم شکل منسجمتری پیدا کرد. ژانمارتن شارکو، پزشک و عصبشناس فرانسوی، در بررسی هیپنوتیزم و ارتباط آن با اختلالات عصبی، بهویژه هیستری، نقش مهمی داشت. در همان دوره، زیگموند فروید نیز مدتی از هیپنوتیزم در کار بالینی خود با بیماران مبتلا به هیستری استفاده کرد و بعدها مسیر نظری و درمانی متفاوتی را دنبال کرد. این تحولات تاریخی به شکلگیری ارتباط میان هیپنوتیزم و رواندرمانی کمک کرد. امروزه هیپنوتراپی در برخی شرایط بهعنوان روشی مکمل در کنار مداخلات درمانی مبتنی بر شواهد مورد استفاده قرار میگیرد.
هیپنوتیزم بالینی چیست؟
هیپنوتیزم بالینی حالتی از توجه متمرکز و افزایش پذیرش تلقین است که توسط درمانگر آموزشدیده و با رضایت مراجع ایجاد میشود. برخلاف تصور رایج، فرد در این حالت هوشیاری خود را از دست نمیدهد و معمولاً از آنچه در جلسه میگذرد آگاه است.
هیپنوتیزم چگونه عمل میکند؟
هیپنوتراپی میتواند به فرد کمک کند تا با تمرکز بیشتر و آرامش ذهنی، افکار، احساسات و الگوهای رفتاری خود را بهتر بررسی کند. در این روش، درمانگر با استفاده از تکنیکهای تخصصی، فرد را به حالت آرام و متمرکزی هدایت میکند تا بتواند روی موضوع مورد نظر کار کند. هدف هیپنوتراپی کنترل ذهن یا از بین بردن اراده فرد نیست؛ بلکه استفاده از ظرفیت توجه و تمرکز برای کمک به فرایند درمان است. میزان اثربخشی این روش به نوع مشکل، شرایط فرد و مهارت درمانگر بستگی دارد و بهتر است در صورت نیاز تحت نظر متخصص انجام شود.
کاربردهای هیپنوتراپی در رواندرمانی
-
- کاهش اضطراب
-
- مدیریت درد مزمن
-
- درمان برخی فوبیاها
-
- کمک به ترک عادتهای ناسالم
-
- کاهش استرس پیش از اقدامات پزشکی
باورهای نادرست درباره هیپنوتیزم
با وجود شواهد علمی، هنوز باورهای نادرستی درباره هیپنوتیزم وجود دارد. برخی تصور میکنند فرد در حالت هیپنوتیزم کنترل خود را از دست میدهد یا هر دستوری را بدون اختیار انجام میدهد، در حالی که هیپنوتیزم حالتی از توجه متمرکز است و فرد معمولاً از محیط و تصمیمهای خود آگاه باقی میماند.
بازتاب: ناخودآگاه چیست؟ از دیدگاه فروید تا ارتباط آن با طرحوارهها و سلامت روان - دکتر رضا متقی